ISO tolerans sistemi (ISO 286), makine imalatında delik ve mil ölçülerinin kabul edilebilir sapma aralıklarını tanımlayan uluslararası standarttır.
💡 Temel Kavramlar: Nominal ölçü + Üst sapma + Alt sapma = Tolerans aralığı. Harfler pozisyonu, rakamlar IT kalite serisini gösterir.
IT Kalite Serileri
IT1 en dar (hassas), IT18 en geniş (kaba) toleransı ifade eder. Genel makine imalatında IT6-IT9 yaygındır, hassas uygulamalarda IT4-IT6 kullanılır.
Geçme Sistemleri
Kayma geçmesi: H7/f7 — her zaman boşluk vardır, parçalar serbestçe hareket edebilir.
Sıkı geçme: H7/p6 — her zaman sıkılık vardır, kalıcı bağlantı sağlar.
Belirsiz geçme: H7/k6 — boşluk veya sıkılık olabilir.
Örnek: Ø25 H7/f7
H7 delik: +0/+0,021 mm. f7 mil: −0,020/−0,041 mm. Minimum boşluk = 0,020 mm, maksimum boşluk = 0,062 mm.
⚠️ Tolerans değerleri nominal ölçü aralığına göre değişir. Aynı H7 kodu 10 mm ve 100 mm için farklı mikron değerleri verir.
✅ Hesaplayıcıya nominal ölçü ve tolerans kodlarını girerek limit ölçüleri ve boşluk/sıkılık değerlerini anında görebilirsiniz.