Abkant büküm hesaplama, sac metal imalatında en kritik adımlardan biridir. Doğru açılım boyu hesaplanmadan kesilen sac, bükümden sonra hedef ölçüyü vermez ve malzeme israfına yol açar.
💡 Temel Kavram: Sac büküldüğünde dış yüzey uzar, iç yüzey kısalır. K-faktörü nötr eksenin konumunu belirler (0 ile 1 arasında).
K-Faktörü
Yumuşak malzemelerde 0,33-0,40, orta sertlikte 0,40-0,45, sert malzemelerde 0,45-0,50. Malzeme sertliği ve büküm yarıçapı K-faktörünü etkiler.
Açılım Boyu Hesabı
Büküm payı: BA = α × (π/180) × (R + K × t). Toplam açılım = düz kenar uzunlukları + büküm payları.
Örnek: 90° büküm, R=2 mm, t=2 mm, K=0,40: BA = 90 × 0,01745 × 2,8 = 4,4 mm.
Springback
Büküm kuvveti kaldırıldığında malzeme elastik olarak geri yaylanır. Yüksek dayanımlı çeliklerde springback telafisi 3-5° olabilir.
Minimum Büküm Yarıçapı
Yumuşak çelik için minimum R = 0,5-1 × t. Bu sınırın altında dış yüzeyde çatlama oluşur.
⚠️ Büküm hattı hadde yönüne paralel olduğunda çatlama riski artar. Dik bükümler tercih edilmelidir.
✅ Hesaplayıcıya kalınlık, malzeme, açı ve yarıçap girerek açılım boyunu otomatik hesaplayabilirsiniz.